[ऋषि- वत्सप्रि भालन्दन । देवता- अग्नि । छन्द- त्रिष्टुप् ।]
9260
दिवस्परि प्रथमं जज्ञे अग्निरस्मद् द्वितीयं परि जातवेदा:।
तृतीयमप्सु नृमणा अजस्त्रमिन्धान एनं जरते स्वाधीः॥1॥
अग्नि - देव के तीन रूप हैं अति-मोहक आदित्य-रूप है ।
पृथ्वी पर पार्थिव पावक है नभ में वह विद्युत अनूप है॥1॥
9261
विद्मा ते अग्ने त्रेधा त्रयाणि विद्मा ते धाम विभृता पुरुत्रा ।
विद्मा ते नाम परमं गुहा यद्विद्मा तमुत्सं यत आजगन्थ॥2॥
अग्नि - देव के तीन रूप की जिज्ञासा हरदम रहती है ।
भिन्न-भिन्न मौसम के कारण विविध रूप धरती धरती है॥2॥
9262
समुद्रे त्वा नृमणा अप्स्व1न्तर्नृचक्षा ईधे दिवो अग्न ऊधन् ।
तृतीये त्वा रजसि तस्थिवांसमपामुपस्थे महिषा अवर्धन्॥3॥
सागर में तुम बडवानल हो आकाश में तुम आदित्य देव हो ।
मेघों में तुम ही विद्युत हो तुम अद्भुत आराध्य देव हो॥3॥
9263
अक्रन्ददग्निः स्तनयन्निव द्यौः क्षामा रेरिहद्वीरुधः समञ्जन्।
सद्यो जज्ञानो वि हीमिध्दो अख्यदा रोदसी भानुना भात्यन्तः॥4॥
आलोक - प्रदाता तुम हो भगवन हम सब तेरी महिमा गाते हैं ।
मेघ - सदृश है स्वर समीर का तुमसे पौधे अँकुर पाते हैं ॥4॥
9264
श्रीणामुदारो धरुणो रयीणां मनीषिणां प्रार्पणः सोमगोपा: ।
वसुः सूनुः सहसो अप्सु राजा वि भात्यग्र उषसामिधानः॥5॥
तुम यश - वैभव के स्वामी हो तुम औषधियों के रक्षक हो ।
हे अग्निदेव तुम महाबली हो तुम ही तो हवि के वाहक हो॥5॥
9265
विश्वस्य केतुर्भुवनस्य गर्भ आ रोदसी अपृणाज्जायमानः ।
वीळुं चिदद्रिमभिनत्परायञ्जना यदग्निमयजन्त पञ्च॥6॥
अग्नि - देवता तमस मिटाते आलोक-मशाल लिए चलते हैं ।
रिमझिम बरसात वही देते हैं हम सब उनकी पूजा करते हैं॥6॥
9266
उशिक्पावको अरतिः सुमेधा मर्तेष्वग्निरमृतो नि धायि ।
इर्यति धूममरुषं भरिभ्रदुच्छुक्रेण शोचिषा द्यामिनक्षन् ॥7॥
अग्नि - देवता तेजस्वी हैं सबको देते हैं हविष्यान्न ।
प्राण - प्रकाश वही देते हैं हमको देते हैं अन्न-धान ॥7॥
9267
दृशानो रुक्म उर्विया व्यद्यौद्दुर्मर्षमायुः श्रिये रुचानः ।
अग्निरमृतो अभवद्वयोभिर्यदेनं द्यौर्जनययत्सुरेता: ॥8॥
आदित्य-देव अति अद्भुत हैं वे सबको उपलब्ध सहज हैं ।
सुधा-सदृश हैं सूर्य-देवता सूर्य-किरण काश्मीरज है ॥8॥
9268
यस्ते अद्य कृणवद्भद्रशोचेSपूपं देव घृतवन्तमग्ने ।
प्र तं नय प्रतरं वस्यो अच्छाभि सुम्नं देवभक्तं यविष्ठ ॥9॥
अग्नि-देव की अद्भुत गरिमा हम उनका आवाहन करते हैं।
सुख सौभाग्य वही देते हैं वे ही सबकी पीडा हरते हैं ॥9॥
9269
आ तं भज सौश्रवसेष्वग्न उक्थउक्थ आ भज शस्यमाने ।
प्रियःसूर्ये प्रियो अग्ना भवात्युज्जातेन भिनददुज्जनित्वैः॥10॥
तुम ही सत्पथ पर ले जाते हवि-भोग सभी को पहुँचाते हो ।
तुम पूजनीय तुम ही प्रणम्य हो सब देकर भी सकुचाते हो॥10॥
9270
त्वामग्ने यजमाना अनु द्यून्विश्वा वसु दधिरे वार्याणि ।
त्वया सह द्रविणमिच्छमाना व्रजं गोमन्तमुशिजो वि वव्रुः॥11॥
बडे प्रेम से आहुति देते हम सब तेरी पूजा करते हैं ।
उनका अभीष्ट तुम पूरा करते जो सत्पथ पर चलते हैं ॥11॥
9271
अस्ताव्यग्निर्नरां सुशेवो वैश्वानर ऋषिभिः सोमगोपा: ।
अद्वेषे द्यावापृथिवी हुवेम देवा धत्त रयिमस्मे सुवीरम्॥12॥
जगती को सुख देने वाला सबकी ऑखों का तारा है ।
पूजनीय पावक प्रणम्य है हम सबका वही सहारा है ॥12॥
9260
दिवस्परि प्रथमं जज्ञे अग्निरस्मद् द्वितीयं परि जातवेदा:।
तृतीयमप्सु नृमणा अजस्त्रमिन्धान एनं जरते स्वाधीः॥1॥
अग्नि - देव के तीन रूप हैं अति-मोहक आदित्य-रूप है ।
पृथ्वी पर पार्थिव पावक है नभ में वह विद्युत अनूप है॥1॥
9261
विद्मा ते अग्ने त्रेधा त्रयाणि विद्मा ते धाम विभृता पुरुत्रा ।
विद्मा ते नाम परमं गुहा यद्विद्मा तमुत्सं यत आजगन्थ॥2॥
अग्नि - देव के तीन रूप की जिज्ञासा हरदम रहती है ।
भिन्न-भिन्न मौसम के कारण विविध रूप धरती धरती है॥2॥
9262
समुद्रे त्वा नृमणा अप्स्व1न्तर्नृचक्षा ईधे दिवो अग्न ऊधन् ।
तृतीये त्वा रजसि तस्थिवांसमपामुपस्थे महिषा अवर्धन्॥3॥
सागर में तुम बडवानल हो आकाश में तुम आदित्य देव हो ।
मेघों में तुम ही विद्युत हो तुम अद्भुत आराध्य देव हो॥3॥
9263
अक्रन्ददग्निः स्तनयन्निव द्यौः क्षामा रेरिहद्वीरुधः समञ्जन्।
सद्यो जज्ञानो वि हीमिध्दो अख्यदा रोदसी भानुना भात्यन्तः॥4॥
आलोक - प्रदाता तुम हो भगवन हम सब तेरी महिमा गाते हैं ।
मेघ - सदृश है स्वर समीर का तुमसे पौधे अँकुर पाते हैं ॥4॥
9264
श्रीणामुदारो धरुणो रयीणां मनीषिणां प्रार्पणः सोमगोपा: ।
वसुः सूनुः सहसो अप्सु राजा वि भात्यग्र उषसामिधानः॥5॥
तुम यश - वैभव के स्वामी हो तुम औषधियों के रक्षक हो ।
हे अग्निदेव तुम महाबली हो तुम ही तो हवि के वाहक हो॥5॥
9265
विश्वस्य केतुर्भुवनस्य गर्भ आ रोदसी अपृणाज्जायमानः ।
वीळुं चिदद्रिमभिनत्परायञ्जना यदग्निमयजन्त पञ्च॥6॥
अग्नि - देवता तमस मिटाते आलोक-मशाल लिए चलते हैं ।
रिमझिम बरसात वही देते हैं हम सब उनकी पूजा करते हैं॥6॥
9266
उशिक्पावको अरतिः सुमेधा मर्तेष्वग्निरमृतो नि धायि ।
इर्यति धूममरुषं भरिभ्रदुच्छुक्रेण शोचिषा द्यामिनक्षन् ॥7॥
अग्नि - देवता तेजस्वी हैं सबको देते हैं हविष्यान्न ।
प्राण - प्रकाश वही देते हैं हमको देते हैं अन्न-धान ॥7॥
9267
दृशानो रुक्म उर्विया व्यद्यौद्दुर्मर्षमायुः श्रिये रुचानः ।
अग्निरमृतो अभवद्वयोभिर्यदेनं द्यौर्जनययत्सुरेता: ॥8॥
आदित्य-देव अति अद्भुत हैं वे सबको उपलब्ध सहज हैं ।
सुधा-सदृश हैं सूर्य-देवता सूर्य-किरण काश्मीरज है ॥8॥
9268
यस्ते अद्य कृणवद्भद्रशोचेSपूपं देव घृतवन्तमग्ने ।
प्र तं नय प्रतरं वस्यो अच्छाभि सुम्नं देवभक्तं यविष्ठ ॥9॥
अग्नि-देव की अद्भुत गरिमा हम उनका आवाहन करते हैं।
सुख सौभाग्य वही देते हैं वे ही सबकी पीडा हरते हैं ॥9॥
9269
आ तं भज सौश्रवसेष्वग्न उक्थउक्थ आ भज शस्यमाने ।
प्रियःसूर्ये प्रियो अग्ना भवात्युज्जातेन भिनददुज्जनित्वैः॥10॥
तुम ही सत्पथ पर ले जाते हवि-भोग सभी को पहुँचाते हो ।
तुम पूजनीय तुम ही प्रणम्य हो सब देकर भी सकुचाते हो॥10॥
9270
त्वामग्ने यजमाना अनु द्यून्विश्वा वसु दधिरे वार्याणि ।
त्वया सह द्रविणमिच्छमाना व्रजं गोमन्तमुशिजो वि वव्रुः॥11॥
बडे प्रेम से आहुति देते हम सब तेरी पूजा करते हैं ।
उनका अभीष्ट तुम पूरा करते जो सत्पथ पर चलते हैं ॥11॥
9271
अस्ताव्यग्निर्नरां सुशेवो वैश्वानर ऋषिभिः सोमगोपा: ।
अद्वेषे द्यावापृथिवी हुवेम देवा धत्त रयिमस्मे सुवीरम्॥12॥
जगती को सुख देने वाला सबकी ऑखों का तारा है ।
पूजनीय पावक प्रणम्य है हम सबका वही सहारा है ॥12॥